Όταν τα παιδιά μαλώνουν: Ποια η στάση των γονέων

Τα παιδιά μπορούν να χρωματίσουν με χαρά και γέλια τις ημέρες μίας οικογένειας. Παρόλα αυτά, οι καυγάδες, τα μαλώματα και οι ζήλιες, πολλές φορές είναι, όχι μόνο αναπόφευκτα, αλλά και φυσιολογικά και αναμενόμενα. Πολλοί γονείς τείνουν να μπαίνουν ανάμεσα για να σταματήσουν τα παιδιά τους και να επικρατήσει η ησυχία μέσα στο σπίτι. Όμως αυτό στο τέλος δεν είναι και κάτι τόσο βοηθητικό για τα ίδια τα παιδιά. Παρόλα αυτά αν υπάρχει φόβος για σωματική βλάβη, η παρέμβαση είναι απαραίτητη.

Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν αναποτελεσματικές παρεμβάσεις σε καυγάδες, οι οποίες μπορεί να διχάσουν ακόμη παραπάνω τα παιδιά αλλά και να τους δημιουργήσουν πολλές ενοχές. Πολλοί γονείς μπορεί να αναφέρουμε εκφράσεις “ωχ θα με αρρωστήσετε με τις φωνές σας”. Αυτό είναι κάτι που σίγουρα δεν βοηθάει τα παιδιά και δεν είναι χρήσιμο για τα ίδια.

Σίγουρα, δεν υποστηρίζουμε τις χρυσές συμβουλές και από τη στιγμή που οι καυγάδες στο σπίτι είναι πάρα πολλοί και έντονοι, η οικογένεια καλό θα ήταν να το διερευνήσει πιο ενδελεχώς. Χρήσιμο θα ήταν να ψάξει πιθανώς κάποιο νόημα ή εξήγηση πίσω από αυτούς, να κάνει συνδέσεις ή ακόμη και να συμβουλευτεί κάποιον θεραπευτή.

Ωστόσο, αν οι καυγάδες είναι σε μια φυσιολογική, για την ηλικία τους, συχνότητα και δεν υπάρχει φόβος για σωματική βλάβη, υπάρχουν κάποιες προτάσεις, οι οποίες μπορεί να δοκιμαστούν. Ας δούμε λοιπόν διάφορες καταστάσεις, στις οποίες οι καυγάδες βρίσκονται σε διαφορετικά επίπεδα. Αρχικά, αν τα παιδιά μαλώνουν σε πλαίσιο παιχνιδιού, προσπαθήστε να το αγνοήσετε και υπενθυμίστε στον εαυτό της ότι αυτό είναι μία πολύ χρήσιμη εμπειρία για την επίλυση διαφορών μεταξύ τους αλλά και για το μέλλον όταν θα αντιμετωπίσουν διαφορές με συνομηλίκους. Όταν όμως, τα αίματα ανάψουν, η παρέμβαση του γονέα μπορεί να αποβεί σημαντική. Σε ένα αρχικό επίπεδο, προσπαθήστε να αναγνωρίσετε τον όποιο θυμό μπορεί να νιώθουν τα παιδιά. Παρουσιάστε/ περιγράψτε στη συνέχεια την ιστορία του κάθε παιδιού και την οπτική του. Στη συνέχεια, μπορείτε να περιγράψετε το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά σεβόμενοι το πόσο σημαντικό είναι γι’ αυτά. Αν το υποτιμήσετε, ο θυμός τους μπορεί να ενισχυθεί και πιθανώς η σύγκρουση θα συνεχιστεί. Ύστερα, θα ήταν καλό να εκφράστε στα παιδιά το πόσο πολύ πιστεύετε σε αυτά, ότι μπορούν δηλαδή να βρουν μία λύση που θα είναι δίκαιη για όλους. Τέλος, απομακρυνθείτε από το χώρο, ώστε να επιλύσουν μόνα τους τον καυγά.

Αν παρατηρείτε ότι η κατάσταση πρόκειται να γίνει επικίνδυνη για τα αδέρφια, προσπαθήστε αρχικά να διερευνήσετε αν μαλώνουν στα ψέματα ή στ’ αλήθεια. Το να παλεύουν με αληθινά χτυπήματα δεν είναι κάτι που επιτρέπεται. Μόνο αν την “πάλη” την διασκεδάζουν και τα δύο μέλη και δεν είναι επικίνδυνη γι’ αυτά, μπορούν να τη συνεχίσουν, αλλά αυτό πρέπει να γίνει απόλυτα κατανοητό από τα παιδιά. Τέλος, είναι σημαντικό να μην ξεχνάνε οι γονείς να σέβονται και τα δικά τους συναισθήματα. Μοιραστείτε το πόσο δύσκολο είναι για εσάς να τα βλέπετε να παλεύουν (ακόμα και στα ψέματα) και προτρέψτε να αλλάξουν παιχνίδι.

Όταν η κατάσταση ανάμεσα στα αδέρφια είναι φανερά επικίνδυνη, οι γονείς θα ήταν καλό να παρέμβουν άμεσα. Αν είστε σε θέση, είναι βοηθητικό να περιγράφετε αυτό που βλέπετε (αντανακλώντας και τα συναισθήματα των παιδιών αλλά και τις πράξεις τους). Τέλος, χωρίστε τα. Είναι σημαντικό να αναφέρετε ότι δεν είναι ασφαλές να παραμείνουν στον ίδιο χώρο και πως ένα διάλειμμα θα ήταν χρήσιμο για να ηρεμήσουν.

Όπως και να έχει, οι καυγάδες και οι συγκρούσεις ανάμεσα στα αδέρφια, έχουν τη χρησιμότητά τους, καθώς τα παιδιά μαθαίνουν πως να διαχειρίζονται τέτοια γεγονότα έξω από το σπίτι, στο σχολείο, στην παιδική χαρά, με συνομηλίκους. Παρόλα αυτά, πέρα από την άμεση ή μη παρέμβαση μας στον εκάστοτε καυγά, αν οι καυγάδες δεν υποχωρούν όσο τα παιδιά μεγαλώνουν ή αν είναι πάρα πολύ έντονοι που επηρεάζουν την λειτουργικότητα της οικογένειας, ας αναρωτηθούμε ως γονείς, πού μπορεί αυτοί να αποσκοπούν. Μπορεί να ενώνουν τους γονείς; Μπορεί να είναι μία πρόσκληση προς τους γονείς να βάλουν όρια; Αλλά ας δούμε και την δική μας στάση. Εμπλεκόμαστε σε ένα παιχνίδι εξουσίας μαζί τους όταν μαλώνουν; Ενισχύουμε την ανταγωνιστικότητα ή την ζήλια ανάμεσά τους; Σε κάθε οικογένεια, όλα είναι μοναδικά και διαφορετικά…

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

Faber, A., & Mazlish, E. (2012). Siblings without rivalry: How to help your children live together so you can live too. WW Norton & Company